The Season of Breath (ฤดูแห่งลมหายใจ) เป็นเรื่องจริง สถานที่มีอยู่จริง ผู้คนมีอยู่จริง และโรคก็เป็นของจริงเช่นกัน “Michael ก็คือผมเอง” Mr Schaka เขียนไว้ตั้งแต่หน้าแรก นี่คือเรื่องราวเบื้องหลังหนังสือเล่มนี้ และเหตุผลที่มันพูดถึงโรคที่แทบไม่มีใครเคยได้ยินชื่อ
โรคที่มองไม่เห็น
Mr Schaka อยู่กับโรคพังผืดในเนื้อเยื่อปอด (interstitial pulmonary fibrosis) ภายในปอด เนื้อเยื่อรอบถุงลม ซึ่งเป็นถุงอากาศจิ๋วที่ออกซิเจนผ่านเข้าสู่กระแสเลือด จะหนาตัวและแข็งขึ้น “เหมือนแผลเป็นที่ไม่เคยหยุดเป็นแผลเป็น” ปอดค่อยๆ แข็งทื่อ ในภาพซีทีสแกน แพทย์จะเห็นลวดลายคล้าย “รังผึ้ง” ปรากฏขึ้น เขาชอบเรียกมันว่า “ปอดรังผึ้งของผม ฟังดูน่ารักกว่า และก็ไม่ได้เปลี่ยนอะไรอยู่ดี”
ช่วงแรกแทบไม่มีอะไรเลย: เหนื่อยหอบนิดหน่อยเวลาขึ้นบันได ไอแห้งๆ ที่ไม่ยอมหาย ความเหนื่อยล้าที่เราโทษว่าเป็นเพราะอายุ แล้วอาการหอบก็มาเร็วขึ้นเรื่อยๆ ทุกย่างก้าว “คุณอาจดูแข็งแรงดีทุกอย่าง แต่หายใจเหมือนคนเพิ่งวิ่งมาราธอนจบ นี่แหละคือเหตุผลที่มันเป็นโรคที่เดียวดายเหลือเกิน”
ตัวเลขหนึ่งตัว ปีละครั้ง
ปีละครั้ง ที่โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย CHU de Liège เขาจะเป่าลมเข้าท่อสุดแรงเท่าที่ทำได้ ผลที่ได้จะถูกนำไปเทียบกับคนสุขภาพดีที่อายุและส่วนสูงเท่ากัน ออกมาเป็นเปอร์เซ็นต์ เมื่อตัวเลขลดลง แปลว่าโรคกำลังลุกลาม ในหนังสือ ตัวเลขนี้ลดจาก 71 เหลือ 64 “มันเป็นตัวเลขเดียวที่สำคัญจริงๆ ในชีวิตผม และผมจำมันได้ขึ้นใจ”
สามเดือนในเมืองไทย
เรื่องราวเริ่มต้นตรงนี้: ชายวัยห้าสิบ ตัวเลขที่ลดลงไม่หยุด และการตัดสินใจครั้งหนึ่ง คือไปใช้ชีวิตสามเดือนในเมืองไทย ช่วงแรกกับ Gabriel เพื่อนรักของเขา สำหรับค่ำคืนบนถนนข้าวสารและโต๊ะพูลที่พัทยา จากนั้นกับ Chu ผู้หญิงที่เขารัก: กรุงเทพฯ ที่ซึ่งเขารอเธอทุกเย็นในล็อบบี้โรงพยาบาลเซนต์หลุยส์ ชายหาดเกาะสมุย และอีสาน ที่ซึ่งครอบครัวของเธอต้อนรับเขา
ระหว่างวัดวาอาราม บันไดที่นับทีละขั้น และขนบธรรมเนียมที่เรียนรู้ไปพลางหัวเราะไปพลาง นี่ไม่ใช่เรื่องของชายที่กำลังจะตาย “เราทุกคนต้องตาย มันเป็นสถิติเดียวที่แม่นยำร้อยเปอร์เซ็นต์ นี่คือเรื่องของชายคนหนึ่งที่รู้คร่าวๆ ว่าตัวเองเหลือเวลาอีกเท่าไร และตัดสินใจจะใช้มันให้คุ้ม”
ตลกได้ แม้จะเป็นแบบนี้
สิ่งที่สะดุดใจใน The Season of Breath คืออารมณ์ขัน ชายชาวลีแยฌคุกเข่าข้างหนึ่งต่อหน้าหุ่นเรซินในห้างสรรพสินค้าที่พัทยา หงส์ผ้าขนหนูสองตัวบนเตียงโรงแรม ที่เขาอธิบายให้ฟังว่าคนวัยเขาควรเลี่ยงอารมณ์รุนแรง ร้านอาหารลอยน้ำกลางทะเลสาบ ที่ถ้าสลิงขาดเมื่อไร “งั้นเราก็อยู่ที่นี่กันเลย” โรคภัยอยู่ในทุกหน้า แต่มันไม่เคยได้พูดคำสุดท้าย
ข้อความสุดท้าย
บันทึกของผู้เขียนปิดท้ายด้วยคำแนะนำง่ายๆ ที่ควรค่าแก่การพูดซ้ำ: “ถ้าคุณรู้จักใครที่ไอมานานและหายใจหอบโดยไม่มีสาเหตุ บอกเขาให้ไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคปอด ยิ่งพบโรคเร็วเท่าไร ก็ยิ่งติดตามอาการได้ดีเท่านั้น”
และสำหรับคนที่ป่วยเหมือนกัน เขาอวยพรให้มี “คนคอยประคองแขนเวลาขึ้นบันไดโดยไม่ต้องทำให้ใครเห็น และมีบันไดสักขั้นให้หยุดพัก ก่อนจะสายเกินไปเพียงนิดเดียว”
หนังสือ
The Season of Breath: เรื่องจริงที่ทั้งตลกและเปี่ยมแสงสว่าง ว่าด้วยศิลปะของการใช้ชีวิตกับโรคที่ไม่มีใครมองเห็น มีจำหน่ายเป็นอีบุ๊กภาษาอังกฤษ
