ชีวประวัติ

Mr Schaka เล่าเรื่องชีวิตของตัวเอง: โรคพังผืดในปอด โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ และความปรารถนาที่จะใช้ชีวิตให้เต็มที่แม้ต้องเผชิญกับโรคภัย หนังสือจากเรื่องจริงสองเล่ม เล่มหนึ่งเป็นการเดินทางในประเทศไทย อีกเล่มเป็นบันทึกประสบการณ์

ในปี 2020 แพทย์โรคปอดบอกตัวเลขหนึ่งกับเขา: ห้าปี โรคพังผืดในปอดชนิดคั่นระหว่างเนื้อเยื่อ เนื้อเยื่อปอดเกิดแผลเป็นและแข็งตัว การหายใจแต่ละครั้งจึงต้องใช้แรงมากกว่าครั้งก่อนเล็กน้อย ต่อมาก็มีโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์เพิ่มเข้ามา มือ ข้อมือ เข่า เช้าวันที่แค่ลุกจากเตียงก็เป็นงานหนัก

ไม่มีการรักษาให้หายขาด ไม่มีปาฏิหาริย์ให้รอจากใบสั่งยา เขาตรวจติดตามที่โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งลีแยฌปีละครั้ง และตัวเลขก็ค่อย ๆ ลดลง เขาอาจทำให้เรื่องนี้กลายเป็นการต่อสู้ แต่เขาเลือกมองมันเป็นข้อเท็จจริง ไม่ใช่เพราะยอมแพ้ แต่เพราะการต่อสู้กินพื้นที่ในชีวิตทั้งหมด และเขาอยากเก็บพื้นที่ของตัวเองไว้ให้สิ่งอื่น โรคเพียงทำให้สิ่งที่ไม่จำเป็นหายไป

มีคำบางคำที่เขาไม่ใช้ ไม่มีคำว่า “ศึก” ไม่มีคำว่า “ความกล้าหาญ” มีเพียงการติดตามอาการ ตัวเลข และฤดูกาล และยังมีสิ่งที่เหลืออยู่: ทุกอย่างที่โรคพรากไปไม่ได้

คำตอบของเขาคือตั๋วเครื่องบิน สามเดือนในประเทศไทย ไม่ใช่เพื่อพักผ่อน แต่เพื่อใช้เวลาที่เหลืออยู่ให้คุ้มค่า เริ่มจากเดินทางกับ Gabriel เพื่อนรัก: ค่ำคืนบนถนนข้าวสาร เสือ และโต๊ะบิลเลียดในพัทยา ต่อมาคือ Chu คนที่เขารัก: กรุงเทพฯ ที่ซึ่งเขารอเธอทุกเย็นในโถงโรงพยาบาล Saint-Louis ชายหาดเกาะสมุย และอีสาน ที่ครอบครัวหนึ่งต้อนรับเขาและพาไปกินข้าวบนเรือกลางทะเลสาบ

มีวัด มีอากาศร้อน และมีธรรมเนียมที่เรียนรู้ไปพร้อมเสียงหัวเราะ แล้วก็มีบันได เขานับทีละขั้น ทั้งในกรุงเทพฯ และในลีแยฌ นี่ไม่ใช่คำเปรียบเทียบ แต่เป็นวิธีเดิน หยุดก่อนจะหอบ แล้วออกเดินต่อ โรคมองไม่เห็น แต่ประเมินได้ มันกำหนดจังหวะ และเมื่อเวลาผ่านไป จังหวะนั้นก็กลายเป็นวิธีมองโลก

ยังมีน้ำด้วย ที่เกาะสมุยหรือในสระว่ายน้ำแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ น้ำเป็นที่เดียวที่ร่างกายไม่รู้สึกเหมือนแบกน้ำหนักอีกต่อไป ไม่ต้องนับขั้นบันได เพียงลอยตัวและหายใจโดยไม่ต้องคิด น้ำที่โอบอุ้มเขาและความรักจากคนใกล้ชิด คือสองสิ่งที่ช่วยประคองเขาไว้

การเดินทางครั้งนั้นกลายเป็นหนังสือ ฤดูแห่งลมหายใจ: “เขายังมีลมหายใจเหลืออยู่ จึงออกเดินทางไปใช้มันในประเทศไทย” เรื่องจริงที่ทั้งตลกและเปล่งประกาย มีเสียงหัวเราะมากกว่าน้ำตา เพราะชีวิตดำเนินต่อไปเช่นนั้น ผ่านมื้ออาหาร การพบเจอ ทางอ้อม มุกตลกของ Gabriel และความเงียบของ Chu

ต่อมาคือ ฉันยังหายใจอยู่: “ในปี 2020 มีคนบอกผมว่าเหลือเวลาห้าปี หกปีผ่านไป ผมยังหายใจอยู่” น้ำเสียงเปลี่ยนไป แต่ตัวตนของผู้เล่าไม่เปลี่ยน หนังสือมีคำบอกเล่าสิบบท สรุปสิ่งที่งานวิจัยกล่าวจริงเกี่ยวกับความเจ็บปวด การนอน ความวิตกกังวล และพังผืดในปอด อภิธานศัพท์ทางการแพทย์ 33 คำที่อธิบายอย่างเข้าใจง่าย และแหล่งข้อมูล 21 แห่งพร้อมลิงก์ DOI สำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสอบ อีกทั้งยังพูดถึงพืชชนิดหนึ่งที่หลายคนยังมองอย่างระแวง ซึ่งเขาเลือกใช้เป็นยาโดยได้รับความเห็นชอบจากแพทย์โรคปอด เขาไม่ได้เขียนเพื่อโฆษณา หนังสือระบุเรื่องนี้ชัดเจน และย้ำว่าเนื้อหาไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์หรือการชักชวนให้ใช้

นี่ไม่ใช่หนังสือแนะนำวิธีแก้ปัญหา แต่เป็นหนังสือเกี่ยวกับชีวิต พร้อมตัวเลขและความสงสัยของมัน เขาเขียนให้ผู้ป่วย คนใกล้ชิด และทุกคนที่ไม่ยอมถอดใจ โดยไม่เคยสัญญาว่าทุกอย่างจะง่าย

เขาเคยเขียนไว้ในเว็บไซต์นี้ว่า เมื่อชีวิตบังคับให้เราช้าลง การเขียนช่วยให้โครงการต่าง ๆ ยังมีชีวิตอยู่ การเขียนไม่ใช่ที่หลบภัย แต่เป็นงานที่ต้องประณีต: เลือกคำที่ช่วยให้หายใจได้อีกครั้ง ตัดประโยคที่ไม่จำเป็น เมื่อลมหายใจมีจำกัด ประโยคก็ต้องสั้น

Mr Schaka ใช้ชีวิตอยู่ระหว่างลีแยฌกับกรุงเทพฯ การแบ่งปันไม่ใช่การประดับถ้อยคำ แต่เป็นวิธีทำงาน ที่ลีแยฌมี สมุดบันทึกของออสการ์ เรื่องสืบสวนสี่คดีตามถนนและบันไดของเมืองไปจนถึงริมแม่น้ำแวซด์ ส่วนในประเทศไทยมีคู่มือท่องเที่ยวกรุงเทพฯ พัทยา หัวหิน เชียงใหม่ อีสาน และหมู่เกาะ รวมถึงแอป “เมืองไทยฉบับพกพา” ที่มีเก้าจุดหมาย ห้าภาษา และใช้งานได้แม้ไม่มีอินเทอร์เน็ต

ลีแยฌต้องเดินเท้าจึงจะเข้าใจ: มีเนิน มีบันได และมีย่านทั้งย่านที่ยังตั้งอยู่ได้ด้วยความเคยชิน เรื่องสืบสวนในสมุดบันทึกของออสการ์พบฉากที่เหมาะกับตัวเองที่นี่ และยังมีมุมมองแบบเดียวกับในคู่มือ: เมืองไม่ได้เล่าผ่านอนุสาวรีย์ แต่ผ่านสิ่งที่ผู้คนทำกันตอนหกโมงเช้า

ไม่ว่าจะอยู่ที่ใด เขาก็ใส่ใจในสิ่งเดียวกัน: ตลาด แสงที่ค่อย ๆ ดับเร็วเกินไป ธรณีประตูที่ก้าวข้าม เขาเขียนเหมือนคนกลั้นหายใจ ไม่ใช่เพราะกลัวว่าจะเสียลมหายใจ แต่เพื่อไม่ให้ลมหายใจที่ยังมีอยู่สูญเปล่า

ไม่มีสิ่งใดในชีวประวัตินี้ที่ตั้งใจสั่งสอนใคร ชายคนหนึ่งได้รับตัวเลขหนึ่ง แล้วตอบกลับด้วยตั๋วเครื่องบินและหนังสือสองเล่ม เขานับขั้นบันได รออยู่ในโถงโรงพยาบาล กินข้าวบนทะเลสาบ เขียนนิยายสืบสวนของลีแยฌและคู่มือกรุงเทพฯ เขาไม่ได้เรียกสิ่งนี้ว่าความกล้าหาญ เขาเรียกมันว่าการมีชีวิต

ท้ายที่สุด สิ่งที่ยังคงอยู่คือเสียงหนึ่ง ไม่ใช่เสียงของผู้ป่วยที่มาเล่าประสบการณ์ แต่เป็นเสียงของนักเขียนที่เข้าใจว่าเวลาไม่ได้มีไม่จำกัด และเลือกใช้เวลานั้นเป็นวัตถุดิบ หนังสือจากเรื่องจริงสองเล่ม และชีวิตที่ยังดำเนินต่ออยู่เบื้องหลัง: ตลาด รถไฟ มื้ออาหาร และหนังสือ

ความปรารถนาที่จะใช้ชีวิตให้เต็มที่ไม่ใช่การเอาชนะโรค แต่เป็นกิจวัตร: ลุกขึ้น ออกไป นับขั้นบันได หยุด แล้วเริ่มเดินต่อ และเมื่อหายใจไม่ทัน ก็มองดูสิ่งที่ยังเหลืออยู่ — แล้วใช้มันให้คุ้ม