ในเมืองไทย เราไม่จำเป็นต้องกินขนมหวานหลังอาหารเสมอไป คนไทยซื้อขนมกินได้ทุกเวลา ทั้งที่ตลาด ริมถนน หรือหลังออกจากวัด ขนมไทยมักทำจากมะพร้าว ข้าวเหนียว น้ำตาลมะพร้าว และผลไม้ ด้วยเนื้อสัมผัสที่ชาวยุโรปไม่คุ้นเคย นี่คือขนมไทยสิบอย่างที่ผมแนะนำให้ลอง และสถานที่ที่ผมหาซื้อได้ง่ายที่สุด
ข้าวเหนียวมะม่วง ดาวเด่นที่ไม่มีใครเทียบ
ข้าวเหนียวมะม่วง เป็นขนมไทยที่ชาวต่างชาติรู้จักมากที่สุด และสมกับชื่อเสียงจริง ๆ ข้าวเหนียวนึ่งแล้วนำมามูนกับกะทิหวานที่มีรสเค็มเล็กน้อย เสิร์ฟกับมะม่วงสุกกำลังดี มักเป็นพันธุ์น้ำดอกไม้ ราดด้วยหัวกะทิข้น และโรยถั่วทองคั่วกรอบ
หากินได้ตลอดปี แต่อร่อยที่สุดในฤดูมะม่วง ประมาณเดือนมีนาคมถึงมิถุนายน ราคาริมทางหรือในตลาดประมาณ 50 ถึง 100 บาท ส่วนร้านดังประมาณ 100 ถึง 200 บาท ในกรุงเทพฯ มีสองร้านที่มีชื่อเสียงมายาวนาน คือ ร้านกอพาณิช บนถนนตะนาว ในย่านเมืองเก่า และร้านแม่วารี ปากซอยทองหล่อ ตลาด อ.ต.ก. ตรงข้ามตลาดนัดจตุจักร ก็เป็นอีกที่ที่ดีมากสำหรับเปรียบเทียบ
ขนมครก ขนมครึ่งวงกลมรสมะพร้าว
ขนมครก คือขนมที่ผมชอบที่สุดในตอนเช้า แป้งข้าวเจ้าผสมกะทิถูกเทลงในกระทะเหล็กหล่อใบใหญ่ที่มีหลุมเล็ก ๆ ด้านล่างกรอบ ด้านบนนุ่มเกือบเป็นครีม แม่ค้ามักประกบสองฝาเข้าด้วยกันเป็นลูกกลม ๆ บางครั้งโรยหน้าด้วยต้นหอม ข้าวโพดหวาน หรือเผือก
ส่วนใหญ่หาได้ในตลาดเช้าและแผงเล็ก ๆ ริมทาง ราคาทั่วไปประมาณ 20 ถึง 40 บาทต่อชุด ควรกินตอนร้อน ๆ ทันที เพราะตอนนั้นอร่อยที่สุด
ทับทิมกรอบ “ทับทิมที่กรุบกรอบ”
ทับทิมกรอบ เป็นขนมที่เหมาะที่สุดในวันที่อากาศร้อนจัด คือแห้วหั่นเต๋าชุบแป้งมันสำปะหลังย้อมสีแดง จึงได้ชื่อว่า “ทับทิมกรอบ” เสิร์ฟในชามกะทิหวานกับน้ำแข็งไส บางร้านใส่ขนุนฝอย ข้างในกรุบกรอบ ข้างนอกนุ่มหนึบ ครั้งแรกอาจแปลกใจ แต่แล้วก็จะอยากกินอีก
หาได้ที่ร้านขนมน้ำแข็ง ในตลาด และศูนย์อาหารในห้างสรรพสินค้า ราคาประมาณ 30 ถึง 60 บาทต่อชาม
ขนมไทยอีกเจ็ดอย่างที่ควรลอง
บัวลอย
ลูกแป้งข้าวเหนียวเล็ก ๆ มักแต่งสีจากธรรมชาติ เสิร์ฟในกะทิอุ่น ๆ รสนุ่มนวล อบอุ่นใจ หาได้ง่ายในตลาด ราคาประมาณ 30 ถึง 60 บาท
ขนมชั้น
ขนมนึ่งเป็นชั้น ๆ มักหอมกลิ่นใบเตย เนื้อหนึบเด้งคล้ายวุ้นแน่น ๆ ชั้นของขนมสื่อถึงการได้เลื่อนขั้นในชีวิต จึงนิยมใช้ในงานมงคล
ฝอยทองและทองหยิบ
ขนมสีทองที่ทำจากไข่แดงเคี่ยวในน้ำเชื่อม ฝอยทองเป็นเส้น ส่วนทองหยิบเป็นรูปดอกไม้เล็ก ๆ เชื่อกันว่าได้รับอิทธิพลจากโปรตุเกสในสมัยอยุธยา สีทองเป็นสัญลักษณ์ของความเจริญรุ่งเรือง จึงนิยมใช้ในงานแต่งงานและพิธีต่าง ๆ หวานมาก กินคำสองคำก็พอ
ลูกชุบ
ผลไม้และผักจิ๋วที่ปั้นด้วยมือจากถั่วเขียวกวน ระบายสีแล้วเคลือบด้วยวุ้นบาง ๆ ดูเหมือนของเล่น เป็นขนมที่มีที่มาอันประณีต หาได้ตามร้านขนมไทยและแผนกอาหารชั้นดีในห้างสรรพสินค้าใหญ่
ขนมเบื้อง
แผ่นแป้งบางกรอบพับคล้ายทาโก้ ใส่ครีมคล้ายเมอแรงก์กับฝอยทองหรือมะพร้าว มีแบบหน้าเค็มด้วย มักเห็นแม่ค้าทำสด ๆ ตรงหน้าในตลาด
โรตีสายไหม
ของขึ้นชื่อของอยุธยา คือเส้นน้ำตาลปั่นหลากสีม้วนในแผ่นแป้งบาง ๆ มีแผงขายอยู่ทั่วเมือง ผมเล่าไว้ในบทความเรื่องเที่ยวอยุธยาหนึ่งวันจากกรุงเทพฯ หลายคนชอบซื้อกลับไปเป็นของฝาก
ไอติมกะทิ
ไอศกรีมกะทิที่ขายโดยรถเข็น เสิร์ฟในกะลามะพร้าว ในถ้วย หรือแม้แต่ในขนมปัง พร้อมท็อปปิ้งตามชอบ เช่น ข้าวเหนียว ถั่วลิสง ข้าวโพด หรือลูกชิด ราคาประมาณ 30 ถึง 60 บาทแล้วแต่ท็อปปิ้ง
หาขนมไทยอร่อย ๆ ได้ที่ไหน
- ตลาดเช้า: ขนมครก บัวลอย และขนมนึ่งต่าง ๆ สดที่สุดที่นี่ มักทำกันตั้งแต่เช้ามืด
- ตลาด อ.ต.ก. ในกรุงเทพฯ: ตลาดในร่มที่สะอาดมาก มีขนมไทยโบราณและผลไม้ตามฤดูกาลให้เลือกมากมาย
- เยาวราช ยามเย็น: มีแผงขนมหวานทั้งร้อนและเย็นมากมาย ถ้าชอบกินอาหารริมทาง บทความของผมเรื่องกินอะไรดีในกรุงเทพฯ สตรีทฟู้ด จะให้ไอเดียเพิ่มเติม
- ศูนย์อาหารในห้างสรรพสินค้า: สะดวกเมื่ออากาศร้อนมาก มีเครื่องปรับอากาศและติดราคาชัดเจน
- ตลาดกลางคืนและถนนคนเดินช่วงสุดสัปดาห์ ทั้งในกรุงเทพฯ และเชียงใหม่ ซึ่งมักขายขนมเป็นชุดเล็ก ๆ
- ร้านขนมไทย สำหรับขนมที่ประณีตกว่า เช่น ลูกชุบหรือฝอยทอง ที่บรรจุสวยงามเหมาะเป็นของฝาก
คำแนะนำเชิงปฏิบัติของผม
- ซื้อขนมที่ใส่กะทิจากแผงที่มีลูกค้าเยอะ และกินให้หมดเร็ว ๆ เพราะในอากาศร้อนเก็บไว้ได้ไม่นาน
- เตรียมธนบัตรย่อยไว้ ในตลาดต้องจ่ายเงินสด และแบงก์พันมักทำให้แม่ค้าลำบากเรื่องเงินทอน
- สำหรับเครื่องดื่มและขนมน้ำแข็ง สามารถบอกว่า “หวานน้อย” ได้ คำศัพท์พื้นฐานไม่กี่คำช่วยได้มาก ดูได้ในบทความคำศัพท์ภาษาไทยเล็ก ๆ ของผม
- หากต้องหลีกเลี่ยงวัตถุดิบบางอย่าง ขนมสีทองมีไข่มาก และครีมบางชนิดก็มีไข่ ส่วนขนมกะทิและข้าวเหนียวมักไม่มี แต่ควรถามก่อน
- ลองชิมทีละน้อย ขนมหลายอย่างขายเป็นถุงหรือถาดเล็กสำหรับแบ่งกัน ทำให้ได้ลองหลายอย่าง
- ถ้าจะกินข้าวเหนียวมะม่วง ให้เลือกช่วงฤดูมะม่วง รสชาติต่างกันชัดเจน
คำถามที่พบบ่อย
ขนมไทยหวานมากไหม?
บางอย่างหวานมาก โดยเฉพาะขนมที่ทำจากไข่และน้ำเชื่อม แต่บางอย่างก็มีรสเค็มเล็กน้อยจากกะทิช่วยตัด ทำให้กินแล้วเบากว่าที่คิด
กินข้าวเหนียวมะม่วงช่วงไหนอร่อยที่สุด?
ในฤดูมะม่วง ประมาณเดือนมีนาคมถึงมิถุนายน ช่วงอื่นก็หาได้ แต่มะม่วงจะหอมน้อยกว่า
ควรเตรียมงบสำหรับขนมเท่าไร?
ขนมริมทางส่วนใหญ่ราคา 20 ถึง 60 บาท ข้าวเหนียวมะม่วงในร้านดังอาจสูงถึงประมาณ 200 บาท
ลองขนมหลายอย่างในที่เดียวได้ที่ไหน?
ตลาด อ.ต.ก. ในกรุงเทพฯ และตลาดเช้าเหมาะมาก รวมถึงศูนย์อาหารในห้างสรรพสินค้าใหญ่














