การเที่ยวลีแอชให้จบในหนึ่งวันเป็นเรื่องที่เป็นไปได้ หากยอมรับข้อหนึ่งก่อน : เมืองนี้ไม่เปิดเผยตัวเองตามสบาย ตัวเมืองทอดยาวไปตามแม่น้ำเมิซ ปีนขึ้นไปบนไหล่เขาซีตาดแอล และซ่อนย่านประวัติศาสตร์ไว้หลังสถานีรถไฟที่ยิ่งใหญ่แต่ตั้งอยู่ไกลจากใจกลาง
เช้า : จากสถานีเกียมแม็งถึงป้อมปราการ
วันเริ่มที่สถานีเกียมแม็ง อาคารกระจกและเหล็กผลงานของซานเตียโก กาลาตราวา ตัวอาคารคุ้มค่าแก่การแวะด้วยตัวเอง แต่หลังจากนั้นต้องเข้าไปยังใจกลางเมือง ใช้เวลาประมาณ 20–25 นาทีเดิน หรือขึ้นรถเมล์
การปีนครั้งแรกและมีชื่อเสียงที่สุดคือบันไดบูเรน 374 ขั้น ความชันเกือบ 30 เปอร์เซ็นต์ ตั้งชื่อตามแว็งซ็อง เดอ บูเรน ผู้ปกป้องเมืองในศตวรรษที่ 15 ควรขึ้นแต่เช้าตอนอากาศยังเย็นและแสงเฉียงตัดกับหน้าอาคาร เมื่อถึงยอดจะมองเห็นหลังคาเมือง แม่น้ำเมิซ และพระราชวังเจ้าชายมุขนายก
หากยังมีแรง ให้ต่อไปตามเส้นทางไหล่เขาซีตาดแอล นั่นคือลีแอชอีกแบบหนึ่ง ประกอบด้วยกำแพงสวนและจุดชมวิว ห่างจากบันไดเพียงไม่กี่นาที
เที่ยง : ใจกลางประวัติศาสตร์
เดินลงมาที่จัตุรัสแซ็งล็องแบร์ พระราชวังเจ้าชายมุขนายกพร้อมลานและระเบียงทางเดินเคยเป็นศูนย์กลางอำนาจของเจ้าผู้ครองแคว้น ใกล้กันมีถนนดูแปร์รงที่นำไปสู่หลักหินแปร์รง สัญลักษณ์แห่งเสรีภาพของเมือง ซึ่งชาวลีแอชมักเรียกร้องคืนทุกครั้งที่ถูกนำไป
เดินต่อไปจนถึงมหาวิหารแซ็งปอล แล้วหาที่นั่งทานข้าว สองเมนูเล่าเรื่องเมืองนี้ได้ดีกว่าคู่มือใด : ลูกชิ้นลีแอชในซอสเปรี้ยวหวานใส่ไซรัปลีแอช และคาเฟลีแอชเป็นของหวาน เผื่อเวลาหนึ่งชั่วโมง และไม่ต้องเลือกจนถึงร้านที่นักท่องเที่ยวแน่นที่สุด เพราะตรอกด้านหลังจัตุรัสไว้ใจได้กว่า
ระวังวันในปฏิทิน : เช้าวันอาทิตย์ตลาดลาบัตต์กินพื้นที่ริมน้ำ และเปลี่ยนจังหวะของทั้งวันไปเลย มันเป็นภาพที่น่าดูในตัวเอง แต่ต้องเลื่อนแผนอื่นออกไป
บ่าย : ออร์ชาโตและลาบอวรี
ช่วงบ่ายอยู่ฝั่งตรงข้ามของใจกลาง ในย่านออร์ชาโต ย่านเก่าแก่ที่สุดของลีแอช เข้าได้ทางตรอกแคบ ซอยตัน และบันได วัดแซ็งบาร์เตเลอมีเก็บอ่างล้างบาปแบบโรมาเนสก์ที่ผู้คนเดินทางไกลมาชม
จากนั้นข้ามแม่น้ำเมิซไปยังสวนลาบอวรี พิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์อยู่ในวังที่สร้างสำหรับงานแสดงสินค้าโลกปี 1905 คอลเลกชันถาวรไล่จากยุคเรอเนซองส์ถึงศตวรรษที่ 20 มีแอ็งกร์ โมเน ชากาล ปิกัสโซ และเดอโลว์ เปิดวันอังคารถึงอาทิตย์ เวลา 10.00–18.00 น. ปิดวันจันทร์ ค่าเข้าคอลเลกชัน 5 ยูโร ฟรีสำหรับผู้มีอายุต่ำกว่า 26 ปี และฟรีในวันอาทิตย์แรกของเดือน
ถ้าฝนตก มีที่หลบสองแห่งในใจกลางที่ไว้ใจได้ : กร็องกูร์ซียุสและพิพิธภัณฑ์ชีวิตวัลลุน
เย็น : ริมน้ำและย่านกาเร
ปิดท้ายได้สองแบบ ริมฝั่งเมิซยามพระอาทิตย์ตกกับระเบียงร้านที่เริ่มเปิดไฟ หรือย่านกาเร ย่านบาร์ด้านหลังจัตุรัสแซ็งล็องแบร์ ซึ่งไม่เหมือนใจกลางเมืองเบลเยียมที่ไหน หากอยากทานข้าวเย็นแบบเงียบ ๆ ให้ไปย่านอูเทรอเมิซ เกาะเก่าของชาวเรือ ที่นั่นอาหารดีกว่าและกินกันช้ากว่า
ข้อมูลปฏิบัติ
ลีแอชอยู่ห่างจากบรัสเซลส์หนึ่งชั่วโมงโดยรถไฟ สถานีเกียมแม็งอยู่ห่างใจกลางประมาณสองกิโลเมตรครึ่ง เส้นทางทั้งหมดเดินได้ ระยะทาง 8–10 กิโลเมตรและบันไดอีกราวหลายร้อยขั้น ควรใส่รองเท้าที่ดี พิพิธภัณฑ์หลายแห่งปิดวันจันทร์ และตลาดลาบัตต์จัดเช้าวันอาทิตย์
คำถามที่พบบ่อย
หนึ่งวันพอสำหรับเที่ยวลีแอชหรือไม่
สำหรับส่วนสำคัญของย่านประวัติศาสตร์ พอ แต่หากรวมพิพิธภัณฑ์และไหล่เขา ควรเผื่อสองวัน
ต้องขึ้นบันไดกี่ขั้น
374 ขั้นสำหรับบันไดบูเรน และอีกหลายช่วงในออร์ชาโต ไม่ถึงกับเกินกำลัง แต่ไม่ควรใส่รองเท้าใหม่
ฝนตกที่ลีแอชทำอะไรได้บ้าง
ไปพิพิธภัณฑ์ : ลาบอวรี กร็องกูร์ซียุส พิพิธภัณฑ์ชีวิตวัลลุน หรือแหล่งโบราณคดีใต้จัตุรัสแซ็งล็องแบร์
แหล่งข้อมูล
หนังสือ
The Empty Wall เป็นเล่มที่สองของ Oscar’s Notebook นิยายสืบสวนชุดที่มีฉากอยู่ที่เมืองลีแยฌ
